ĐỪNG CHỦ QUAN SAU SÀNG LỌC SƠ SINH MỘT TRƯỜNG HỢP TIM BẨM SINH NẶNG ĐƯỢC PHÁT HIỆN MUỘN
Ngày 04/02/2026, Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ tiếp nhận bé Đ.T.K.H (2 tháng tuổi) trong tình trạng ho nhiều, thở mệt, gắng sức, độ bão hòa oxy trong máu dưới 90%.
Qua khai thác bệnh sử ghi nhận: bé sốt, ho, khò khè 3 ngày, bú yếu, vã mồ hôi nhiều khi bú, chậm tăng cân. Khám lâm sàng cho thấy trẻ có biểu hiện suy hô hấp. Đặc biệt, khi nghe tim phát hiện tiếng tim bất thường.
Bé được chẩn đoán viêm phổi nặng, theo dõi tim bẩm sinh, điều trị tích cực tại Khoa Cấp cứu với:
- Hỗ trợ hô hấp bằng NCPAP
- Kháng sinh đường tĩnh mạch
- Nuôi ăn qua sonde dạ dày
Siêu âm tim cấp cứu tại giường do bác sĩ chuyên khoa tim mạch thực hiện ghi nhận trẻ mắc kênh nhĩ thất toàn phần, kèm tăng áp phổi rất nặng và suy tim.
Gia đình bé rất bất ngờ vì trước đó trẻ đã được tầm soát tim bẩm sinh tại bệnh viện sản và được thông báo không phát hiện bất thường. Tuy nhiên, với các dị tật tim phức tạp, một số trường hợp có thể khó phát hiện nếu chỉ dựa vào phương pháp sàng lọc ban đầu.
Sau hội chẩn liên chuyên khoa Nội tim mạch – Cấp cứu, bé được chuyển tuyến trên để can thiệp ngoại khoa chuyên sâu.
KHI NÀO CẦN TẦM SOÁT TIM BẨM SINH CHO TRẺ?
Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám và siêu âm tim khi có các dấu hiệu sau:
- Tím môi, lưỡi, đầu chi (không cải thiện khi thở oxy)
- Thở nhanh, co kéo, suy hô hấp không rõ nguyên nhân
- Bú kém, vã mồ hôi khi bú, chậm tăng cân
- Mạch chi dưới yếu hơn chi trên
- Nghe tiếng thổi tim
- Viêm phổi tái phát nhiều lần
Đặc biệt cần tầm soát sớm ở trẻ có yếu tố nguy cơ:
- Sinh non, nhẹ cân
- Dị tật bẩm sinh khác
- Hội chứng di truyền (Down, Turner…)
- Mẹ mắc đái tháo đường, lupus, nhiễm virus trong thai kỳ
- Tiền sử gia đình có con bị tim bẩm sinh
CÁC PHƯƠNG PHÁP TẦM SOÁT TIM BẨM SINH
1️⃣ Siêu âm tim thai
Được chỉ định cho thai phụ có yếu tố nguy cơ cao. Phương pháp giúp phát hiện sớm dị tật tim để có kế hoạch xử trí ngay sau sinh. Tuy nhiên, kết quả phụ thuộc nhiều vào máy móc và kinh nghiệm người thực hiện.
2️⃣ Đo SpO₂ sau sinh
Một số bệnh viện sản thực hiện đo độ bão hòa oxy ở các chi để sàng lọc tim bẩm sinh.
Ưu điểm: đơn giản, chi phí thấp.
Hạn chế: không loại trừ hoàn toàn tim bẩm sinh và không xác định được loại dị tật → chỉ mang tính sàng lọc.
3️⃣ Siêu âm tim sau sinh (Echocardiography) – Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán
Giúp xác định:
- Loại dị tật: thông liên thất, thông liên nhĩ, tứ chứng Fallot…
- Mức độ nặng: chức năng tim, áp lực động mạch phổi, nguy cơ suy tim
Đây là phương pháp không xâm lấn, an toàn và có giá trị chẩn đoán chính xác.
BƯỚC TIẾN TRONG ĐIỀU TRỊ TIM BẨM SINH TẠI CẦN THƠ
Từ năm 2023, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ đã triển khai kỹ thuật can thiệp tim mạch qua da, như:
- Đóng thông liên thất
- Đóng thông liên nhĩ
- Đóng còn ống động mạch
Với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Nhi Đồng 1, nhiều bệnh nhi đã được điều trị ngay tại địa phương, giảm chi phí, hạn chế chuyển tuyến và nâng cao cơ hội sống khỏe lâu dài.
QUA TRƯỜNG HỢP NÀY BS MUỐN CẢNH BÁO ĐẾN PHỤ HUYNH
Tim bẩm sinh có thể không biểu hiện rõ ràng ngay sau sinh. Vì vậy:
👉 Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ, phụ huynh nên đưa trẻ đi siêu âm tim sớm để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.
Phát hiện sớm – điều trị đúng – can thiệp kịp thời chính là chìa khóa bảo vệ trái tim trẻ thơ.
