Sáng ngày 17/12/2009 Bệnh viện Nhi Đồng TP Cần Thơ tiếp nhận bé Nguyễn Thị Tuyết N 16 tháng tuổi bị ngạt nước. Khi nhập viện bé lờ đờ, toàn thân lạnh, thở mệt. Bé được ủ ấm, cho thở oxy và các biện pháp cấp cứu khác, sau 3 giờ bé mới bú lại được và sức khỏe cải thiện dần. Lý do chị Trần Thị A và chồng ở phường Long Hòa, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ đã gởi bé Nguyễn Thị Tuyết N 16 tháng tuổi cho người cô mới 13 tuổi coi hộ, khi đang tưới bông chuẩn bị Tết .chị A được người cô cho hay không thấy bé Tuyết N đâu, tất cả mọi người đổ đi tìm thì thấy bé đang chới với dưới mương nước và chuẩn bị chìm., nhờ kịp thời phát hiện và đưa đến bệnh viện cấp cứu bé đã ổn định.
Trước đó một ngày tại xã Thành Đông, huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long chị Phạm Thùy V tắm cho con là bé Nguyễn Lê Thanh B 14 tháng tuổi ở cạnh mương vườn, sau khi tắm cho bé xong chị quay vào nhà lấy khăn lau cho bé, khi quay ra chị không thấy bé đâu, nhìn xuống mương thì thấy bé nằm úp mặt và nổi lên mặt nước, chị nhảy xuống vớt bế lên thì bé đã ngưng thở, bé được người hàng xóm thổi ngạt sau vài phút thì bé thở lại, sau đó bé được đưa đến bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ trong tình trạng khó thở, khóc thét liên tục, doạ co giật do thiếu oxy não, bé đã được điều trị và xuất viện sau 3 ngày. Rất may cả 2 trường hợp ngạt nước liên tiếp trên đã được người nhà phát hiện sớm, sơ cứu tích cực và nhanh chóng đưa đến bệnh viện nên hậu quả đáng tiếc không xảy ra, tuy nhiên đó cũng là điều cảnh báo cho các phụ huynh về coi sóc trẻ trong thời điểm bận rộn cuối năm.
Đồng bằng sông Cửu Long có đặc điểm địa lý là rất nhiều sông rạch, do đó vấn đề phòng ngừa ngạt nước (đuối nước) và sơ cấp cứu tại hiện trường cho trẻ ngạt nước cần được quan tâm. Để phòng ngừa ngạt nước ở trẻ cần chú ý:
- Đối với nhóm tuổi nhỏ:
• Không để trẻ chơi gần ao, mương…, phải đạy kín các vật dụng như bồn tắm, lu, chậu, thùng … đựng nước trong nhà.
• Phải có người trưởng thành trông coi trẻ thật cẩn thận, không để trẻ 1 mình ở nhà, nhất là trẻ mới chập chững biết đi .
- Đối với trẻ tuổi học đường (> 6 tuổi):
• Cho trẻ học bơi và có các biện pháp an toàn khi bơi, không cho trẻ bơi trong mùa lũ hoặc những nơi không biết rõ độ sâu như sông lớn, đầm, vũng, hố…
• Khi trẻ đi học bằng ghe thuyền bắt buộc phải có phao cứu sinh và có người lớn đi kèm.
• Cần hướng dẫn cho học sinh kỹ thuật sơ cứu để biết cứu sống bạn khi gặp ngạt nước.

Cách sơ cứu và xử trí trẻ bị ngạt nước tại hiện trường:
– Phải lập tức đưa trẻ ra khỏi nước, đặt nằm chỗ khô ráo, thông thoáng. Nếu trẻ tím tái, không thở phải thổi ngạt bằng cách áp miệng thật sát vào mũi và miệng trẻ rồi thổi (Nếu trẻ lớn thì bịt mũi trẻ và thổi vào miệng trẻ), thổi 5 lần liên tiếp, nếu thấy lồng ngực nhô lên khi thổi là thổi có hiệu quả. Sau đó thổi theo nhịp cứ 5 giây thổi 1 lần cho đến khi trẻ thở lại đều.
– Nếu tim ngừng đập, cần ấn tim ngay sau thổi ngạt. Dùng 2 ngón tay cái (đối với trẻ dưới 1 tuổi), dùng 1 gót bàn tay (đối với trẻ từ 1 – 8 tuổi), dùng 2 bàn tay (đối với trẻ trên 8 tuổi) ấn vùng nửa dưới của xương ức một cách đều đặn. cứ ấn tim 5 nhịp thì thổi ngạt 1 lần. Ấn tim và thổi ngạt cho đến khi tim đập lại và trẻ thở đều.
– Trường hợp bé bất tỉnh nhưng vẫn còn thở, nên cho nằm nghiêng để nước trào ra ngoài, sau đó đưa đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Trên đường đi cũng nên tiếp tục các động tác sơ cứu.
– Cần tránh một số thói quen sơ cứu dân gian không đúng như: Xốc nước, lăn lu (và đốt lửa trong lu)… Những thói quen sơ cứu sai lầm này không những không cung cấp dược dưỡng khí cho trẻ, không làm tim đập trở lại mà còn làm kéo dài thời gian thiếu oxy não và làm nặng thêm tình trạng của trẻ. 

                                                     BS Phạm Đình Hưởng 
                                            Khoa HSCC-BV Nhi Đồng Cần Thơ